De Gloed – Met Nederland in Therapie: Annetjes Kapel als ‘tussenruimte’
Het theater als ´tussenruimte´ waar je vrij kunt praten en nadenken over schurende en gepolariseerde onderwerpen, in dit geval asielmigratie. De Annetje van Puijenbroek Kapel was woensdag 25 februari het podium voor Theatercollege De Gloed – Met Nederland in Therapie.
De makers, auteur Kiza Magendane en schrijfster en regisseur Annemarie de Gee, zagen een vrijwel volle kapel voor zich. Een publiek dat meteen overdonderd werd door een monoloog, subliem vertolkt door actrice Sophie van Winden. Een monoloog gebaseerd op De Gees roman De Gloed, waarin een keurige, goed opgeleide en welgestelde dame ineens een asielboot voor haar deur aan ziet leggen. De confrontatie daarmee legt verborgen en duistere kanten in haar bloot, die ze niet langer onder een laagje vernis weet te verbergen.
Als witte, goed opgeleide en welgestelde toeschouwer – de zaal zat er vol mee – vroeg je je na afloop af: hoe zou ík reageren als ik ineens zo’n boot bij mij zag afmeren? En dat was precies de bedoeling.
Na die flitsende toneelstart nam politicoloog Kiza Magendane, zelf als vluchteling in 2007 vanuit Congo naar Nederland gekomen, het publiek mee in een college over de noodzaak met elkaar in gesprek te blijven. Maar dan wel een gesprek waarin mensen écht naar elkaar luisteren, niet alleen om met de munitie die de ‘tegenstander’ hen aanreikt het eigen gelijk te halen en bevestigen. En dat is moeilijk, legde hij uit, net zoals zijn worsteling om van Nederland zijn nieuwe thuis te maken. Zijn ietwat bittere conclusie: ‘Thuis is de plek waar ik adem’.
Zowel xenofobe Nederlanders als zich niet geaccepteerd voelende nieuwe Nederlanders denken en doen volgens hem vaak vanuit een ‘hunkering naar vaste grond in een wereld die constant verandert’. Met andere woorden: iedereen worstelt met identiteit, is dwalende en raakt daardoor in conflict met zichzelf én de ander. Met vaak nare gevolgen. Dat moet en kan in zijn ogen anders.
Magendanes college was gebaseerd op zijn boek Met Nederland in Therapie.
De voorstelling in de kapel raakte hoofd én hart, mede door de prachtige Georgische en Arabische muziek, gespeeld door violiste Myrthe van de Wetering en multi-instrumentalist Cengiz Arslanpay.
Magendane, De Gee en Van Winden gingen na het college met elkaar en het publiek in gesprek over de gevoelens van ongemak die zij als theatermakers wilden oproepen. En inderdaad, daarbij schuurde het af en toe in die ‘tussenruimte’. Precies wat zij beoogden.
De Gloed – Met Nederland in Therapie was kortom een ongewone voorstelling om na afloop nog lang over na te denken en te praten. Ter lering én vermaak.
Door: Joep Trommelen
